Ziekte is een erg ingrijpende gebeurtenis. Natuurlijk voor degene die het overkomt, maar ook voor de gezinsleden die om de zieke heen staan. Aandacht voor de psychosociale effecten van ziekte is enorm belangrijk. Zeker voor kinderen, die middenin hun ontwikkeling zitten, is het heel belangrijk om zaken als een ziekte of ziek gezinslid goed te kunnen begrijpen. Daarom moet er aandacht zijn voor de gevolgen die deze gebeurtenissen hebben of krijgen op hun dagelijks leven.

Lopendebandwerk

Al bijna zestien jaar ben ik werkzaam als (kinder)verpleegkundige, waarvan ik meer dan tien jaar in de intensieve kinderthuiszorg werk. In de heel specialistische (thuis)zorg is tijd vaak kostbaar, er is weinig ruimte voor speling. De keerzijde hiervan is dat de totale gezinsbehoefte vaak uit het oog verloren word door tijdgebrek. Dat raakt mij heel erg, ook omdat dit soms onnodig extra psychisch lijden tot gevolg heeft. Mijns inziens moet er meer tijd en ruimte zijn voor de emotionele begeleiding, en dat is ook de reden dat ik met de opleiding rouw- en verlieskunde startte een paar jaar geleden.

Slechts enkele woorden nodig

Rouw en verlies associëren mensen snel met overlijden, maar kun je ook breder zien dan dat. Ook het verlies van de gezondheid of autonomie is zeer ingrijpend. Vaak is er in deze hectische periode echter weinig tijd voor allerlei afspraken met maatschappelijk werkers en psychologen naast de vaak intensieve behandeling die de ziekte al vraagt. Aangezien verpleegkundigen erg dichtbij een zieke en diens gezin komen te staan, is er vanuit die vertrouwensband een goede mogelijkheid tot psychosociale zorg. Omdat de situatie bij alle partijen zo bekend is, zijn er vaak slechts enkele woorden nodig om de ander te begrijpen.

Bijna niets te gek

We komen er in de zorgwereld steeds meer achter hoeveel er op medisch gebied mogelijk is, bijna niets is te gek. Maar het psychosociale stuk mag daarin niet vergeten worden. Dat is belangrijk tijdens het ziekbed: want hoe gaat het met het gezin erachter? Kunnen familieleden en de zieke de situatie mentaal nog het hoofd bieden? Maar ook is dat van belang in de nasleep van ziekte. Nog lang zijn er effecten zichtbaar in het gezin. Onzekerheid, geleefd worden door de behandelingen en/of beperkingen die de ziekte met zich meebrengt, vrijkomende spanningen en onverwerkt verdriet zijn hier belangrijke factoren in.

Werelden samenbrengen

Het is natuurlijk niet voor iedere verpleegkundige even gemakkelijk om ook psychosociale steun te verlenen. Logisch, de professional heeft ook niet altijd alle antwoorden. In het gros van de huidige opleidingen tot (kinder)verpleegkundige blijft dit onderdeel van het vak bovendien behoorlijk onderbelicht.  Graag zet ik me in om deze werelden samen te brengen. Hierbij vind ik het belangrijk te richten op de impact die ziekte heeft op een gezin, waarbij er aandacht is voor de zieke en de mensen daaromheen. Daarom heb ik me de afgelopen anderhalf jaar beziggehouden met het ontwikkelen van een verdiepingsmodule voor (kinder)verpleegkundigen om de ondersteuning én de kennis hierover te verbeteren en door te delen. Wil je hier meer informatie over ontvangen of je aanmelden? Houd dan mijn website goed in de gaten of kijk op www.expertcare.nl/academy

– Sabina Krijger