Wanneer een kind ernstig ziek is of overlijdt, staat het gezin op zijn kop. Alle aandacht gaat naar het zieke kind en dat is heel begrijpelijk. Ziekenhuisbezoeken, zorgen, spanning en verdriet vullen de dagen. In die intense periode verdwijnen broertjes en zusjes vaak naar de achtergrond. Niet uit onwil, maar uit noodzaak. Maar middenin al deze chaos, rouwen zij ook.

Als één kind alle aandacht vraagt

Broertjes en zusjes van een ernstig ziek of overleden kind maken van dichtbij mee hoe hun gezin verandert. Ze voelen de spanning. Ze zien hun ouders verdrietig of uitgeput. Ze missen aandacht, vaste routines en onbezorgdheid. En als hun broer of zus overlijdt, verliezen zij niet alleen een gezinslid, maar ook een deel van hun eigen wereld.

Onderzoek laat zien dat broertjes en zusjes van een ernstig ziek of overleden kind een verhoogd risico hebben op gevoelens van eenzaamheid, schuld en angst. Sommige kinderen ontwikkelen de overtuiging dat ze ‘sterk’ moeten zijn om hun ouders niet extra te belasten. Ze houden hun verdriet binnen, passen zich aan en worden vroeg zelfstandig. Van buiten lijken ze vaak veerkrachtig, van binnen blijft het gemis soms ongezien.

Wat kan dit later betekenen?

Op latere leeftijd kunnen deze kinderen moeite ervaren met het uiten van emoties of het vragen om hulp. Ze hebben (onbewust) geleerd hun eigen gevoelens opzij te zetten. Sommigen voelen zich sterk verantwoordelijk voor anderen of zijn bang om opnieuw iemand te verliezen. Hechtingsproblematiek, perfectionisme of een zorgende rol komen regelmatig voor.

Dat betekent niet dat het altijd misgaat. Veel broertjes en zusjes ontwikkelen juist diepe empathie, gevoeligheid en innerlijke kracht. Maar wanneer hun eigen rouw geen plek heeft gekregen, kan het verlies zich later alsnog aandienen. Bijvoorbeeld bij nieuwe verliezen, in relaties of bij het krijgen van eigen kinderen.

Erkenning maakt verschil

Wat helpt, is erkenning. Zien dat ook het ‘gezonde’ kind iets ingrijpends meemaakt. Benoemen dat hun verdriet er mag zijn, ook als de aandacht naar het andere kind gaat. Kleine momenten van exclusieve aandacht, een vast gesprekje, samen iets doen, het zijn eenvoudige maar krachtige signalen die het kind laten weten dat ook zij belangrijk zijn.

Na een overlijden helpt het om broertjes en zusjes actief te betrekken bij herinneringen en rituelen. Niet als toeschouwer, maar als volwaardig rouwend gezinslid.

Ruimte voor hun verhaal

Kinderen hoeven niet beschermd te worden tegen verdriet. Ze hebben volwassenen nodig die hun verdriet kunnen dragen. Wanneer broertjes en zusjes de ruimte krijgen om hun verhaal te vertellen,  toen én later, ontstaat er iets heel waardevols: erkenning. En wat erkend wordt, hoeft niet meer in stilte meegedragen te worden.

Begeleiding voor rouwen van broertjes en zusjes

Soms is het helpend als een kind of jongere met iemand buiten het gezin kan praten. Iemand die ruimte maakt voor hun verhaal, zonder dat ze rekening hoeven te houden met het verdriet van hun ouders.

Bij De Kinderhoeksteen is er aandacht voor broertjes en zusjes die in de schaduw van ziekte of verlies zijn opgegroeid. In een veilige setting mag hun verhaal verteld worden, op hun eigen tempo en op hun eigen manier. Meer weten? Neem dan vrijblijvend contact op voor rouw- en verliesbegeleiding.