Het is deze week de Week van het Paard. Een week waarin we landelijk stilstaan bij het welzijn van deze prachtige dieren. Maar als therapeut bracht deze week mij vooral een hele diepe reflectie op mijn eigen vakgebied.
Sinds een jaar zijn wij de trotse eigenaar van een prachtige, jonge KWPN-merrie. Ze werd professioneel zadelmak gemaakt en doorgereden. Maar al snel merkten we dat er iets niet klopte. Ze was constant gespannen, schoot onverklaarbaar in de stress en begon haar tong extreem op te trekken zodra er druk op het bit kwam. Uiteindelijk uitte haar paniek zich in een harde noodkreet: ze bokte haar trainer eraf
De buitenwereld riep al snel de bekende clichés: “Ze is dominant, je moet er gewoon doorheen rijden, pak haar maar harder aan.” Er werd zelfs een slofteugel bij gepakt om haar hoofd mechanisch naar beneden te dwingen.
Maar mijn therapeutenhart schreeuwde: Dit is geen dominantie. Dit is pure paniek. Dit is een trauma-respons.
Het lichaam onthoudt alles
In mijn dagelijks werk als traumatherapeut werk ik heel lichaamsgericht. Ik zie bij cliënten hoe diepgeworteld trauma zich vastzet in het fysieke lichaam. De bekende wetmatigheid ’the body keeps the score’ geldt net zo hard voor dieren. Wanneer het zenuwstelsel overprikkeld raakt door angst of pijn, schiet het onbewust in de overleefstand: vechten, vluchten of bevriezen.
Als we die angst negeren en met dwang door blijven drukken, gebeurt er bij een paard exact hetzelfde als bij een mens:
1.Het fysieke pantser: Het lichaam zet zichzelf letterlijk muurvast om zich te beschermen tegen de pijn. Bij mijn merrie uitte zich dat in een chronisch geblokkeerde kaak, hals en atlas. Haar lichaam herinnerde zich de mechanische druk van de teugels.
2.Conflictgedrag: Als de vraag te groot is en de fysieke onmacht stijgt, slaat de angst om in vechten (bokken) of imploderen (de tong optrekken als verzet tegen de pijn).
Lichaamstaal als pure communicatie
Als lichaamsgericht therapeut weet ik dat woorden vaak tekortschieten; echte verandering overkomt ons via het lichaam. En dat is bij paarden niet anders. Paarden zijn absolute meesters in het lezen van lichaamstaal, ademhaling en micro-spierspanning. Zij reageren niet op wat we zeggen, maar op de energie die we vanbinnen uitstralen.
De trainster wilde haar met mechanische hulpmiddelen controleren, maar wat onze merrie nodig had was co-regulatie: een mens die met een rustige ademhaling en een zachte, open lichaamstaal veiligheid biedt
En dat is precies wat we zijn gaan doen. We stopten per direct met rijden en geforceerd longeren. We haalden de druk volledig van haar lijf. In het grondwerk lieten we de fysieke druk op de lijn los en gingen we communiceren via pure lichaamstaal en stem-beloningen. We maakten de vragen piepklein. Een stapje opzij? Adem uit, stem-beloning. Stop. Succeservaring.
En wat bleek? Dit zogenaamde ‘dominante’ paard bleek een ontzettend zacht, meewerkend en sociaal wezen dat het liefst bij je in je broekzak kruipt als je met haar wandelt.
De weg naar heling
Binnenkort verhuist onze merrie naar een nieuwe, stabiele stal waar ze onbeperkt buiten mag zijn in een vaste groep met vriendjes. Ze krijgt een complete fysieke en mentale reset, met onbeperkt ruwvoer vanaf de grond om haar kaak en atlas te ontspannen.
Gaan we haar re-starten onder het zadel? Ja, volgend jaar, maar dan volledig bitloos, met alle tijd van de wereld en 100% vanuit een lichaamsgerichte verbinding en vertrouwen.
Of het nu gaat om een cliënt in mijn praktijk of het paard in de stal: dwang lost nooit angst op. Echt herstel begint pas wanneer het lichaam zich weer veilig voelt, de ademhaling zakt en de lichaamstaal mag verzachten
Fijne week van het Paard! 🐴✨
Kun je ook hulp gebruiken bij het vinden van een lichaamsgerichte manier om om te leren gaan met je trauma? Neem dan vrijblijvend contact met me op. Ik denk graag met je mee.
